Урок тридцать второй. / Утыз икенче дәрес.

Как говорим о режиме дня? (продолжение) / Көндәлек режим турында ничек сөйләшәбез? (дәвам)

 

Истә калдырыгыз! Запомните!

-ын/-ен/-н -аффиксы возвратного залога глагола

Возвратный залог обозначает действие, при котором субъект и объект совпадают. Действие субъекта направлено на себя. Он образуется путем прибавления к основе основного залога -ын/-ен/-н:юына –умывается (юа-моет)

киенә –одевается (кия- одевает)

бизәнә –наряжается, красится (бизи- украшает)

Яңа елга балалар чыршыны бизиләр. – К Новому году дети украшают елку.Бәйрәмгә барганда кызлар озак бизәнәләр. – Идя на праздник, девушки долго красятся.

Переведите

Он моется, ты красишься, мы одеваемся, они кружатся (әйләнә).

Проверьте себя

Ул юына, син бизәнәсең, без киенәбез, алар әйләнәләр.

Ответьте

Иртән торгач, башта нишлисең? Көндез кайда ашыйсың? Кичә син кем белән очрашып сөйләштең? Өченчекөн дустың, тырыша-тырыша, нәрсә язган? Берсекөнгә сиңа кая барырга кирәк? Кичләрен син саф һавада йөрисеңме? Дусларың белән очрашкач, нәрсәләр турында сөйләшергә яратасың? Быел әниең кайда ял итәчәк? Былтыр сез ничек ял иттегез?

Игътибар итегез! Обратите внимание!

Иртә –иртән –иртәнге; утро – утром- утренний;

Көн –көндез – көндезге; день – днём — дневной;

Кич — кичен – кичке; вечер- вечером- вечерний;

Төн- төнлә –төнге; ночь -ночью- ночной;

берсекөнгә- послезавтра;

өченчекөн- позавчера;

быел –в этом году;

былтыр- в прошлом году

Напишите деепричастие в правильной форме

Өйдән (чыгарга), мин әнигә шалтыраттым. Бу кызыклы китапны (укырга), ул Пушкин турында күп мәгълүмат алды. Китапханәгә (керергә), без Х. Такташның иҗаты белән таныштык. Кирәкле китапны (табарга), алар безгә рәхмәт әйттеләр. Мине (күрергә), әбием бик шатланды. Бу хикәяне (укырга), ул укытучының соравына җавап бирде. Телефоннан (сөйләшергә), син нәрсә яздың?

Проверьте себя

Чыкканчы, укып, кереп, тапкач, күргәч, укыгач, сөйләшә-сөйләшә.

Ответьте

Бу вакытта син нишлисең

7.00 …………………..

10.00 …………………

12.00 ………………..

15.00 ………………..

17.00 …………………

19.00 ………………….

20.00 …………………

22.00 ………………..

Сформулируйте вопросы и прочитайте предложения

……………………………..? Кичә кичен без саф һавада йөрдек

………………………………? Сәяхәттән кайткач, дустыма кунакка бардым

………………………………? Телезизор карап, яңалыклар турында беләбез

………………………………? Былтыр дустым Италиягә барган

………………………………? Дустымның буш вакыты бик аз, чөнки ул күп эшли

………………………………? Казанга килгәч, туристлар шәһәрнең тарихи урыннары белән танышалар

…………………………………? Иртәгә көндез Тукай урамында очрашырбыз

…………………………………? Бишле алгач, ул, шатлана-шатлана, әнисенә шалтыратты.

Составьте диалог по образцу

Үрнәк:- Былтыр кайда ял иттегез?- Сочида.- Ә быел кая барачаксыз?- Минемчә, Төркиягә барырбыз.

Предлагаю посмотреть на выходных мультфильм “Каникулы в Простоквашино” в переводе на татарский язык (Авылда каникуллар):

Рәхмәт!